سفته یکی از مهمترین اسناد تجاری در قانون ایران به شمار میرود که نقش مهمی در معاملات و روابط مالی دارد. اما زمانی که صادرکننده به تعهد خود عمل نکند، دارنده سفته باید از مسیر قانونی برای مطالبه وجه سفته اقدام کند. بسیاری از افراد به دلیل آشنا نبودن با مراحل قضایی و حقوقی، دچار سردرگمی میشوند و گاهی به دلیل از دست دادن مهلتهای قانونی، حقوق خود را از دست میدهند. در این مقاله تلاش کردهایم تا به صورت جامع و مرحلهبهمرحله تمامی نکات مهم در خصوص دعوای مطالبه وجه سفته، شرایط قانونی، مدارک لازم، ضمانت اجراها و راهکارهای موفقیت در این پروندهها را بررسی کنیم.
موسسه حقوقی راهیان عدالت وکیل سفته با بهرهگیری از وکلای متخصص در دعاوی تجاری آماده ارائه مشاوره و پیگیری پروندههای شماست. در صورت نیاز میتوانید با شماره 09121304085 تماس بگیرید.
مطالبه وجه سفته چیست؟
تعریف سفته در قانون تجارت
طبق قانون تجارت، سفته سندی تجاری است که به موجب آن صادرکننده تعهد میکند مبلغی معین را در تاریخ سررسید یا عندالمطالبه به دارنده بپردازد. این سند همانند چک و برات دارای اعتبار حقوقی است و میتواند مبنای طرح دعوا در مراجع قضایی قرار گیرد.
جایگاه سفته در اسناد تجاری
سفته یکی از اسناد لازمالاجرا محسوب میشود و همین ویژگی آن را از بسیاری از اسناد عادی متمایز میسازد. دارنده سفته میتواند بدون نیاز به اثبات معامله اصلی، صرفاً با استناد به اصل سفته وجه خود را مطالبه کند.
تفاوت مطالبه وجه سفته با چک و برات
هرچند سفته شباهتهایی با چک و برات دارد، اما تفاوتهایی نیز میان آنها وجود دارد. برای مثال، برخلاف چک، سفته قابلیت طرح شکایت کیفری ندارد و صرفاً از طریق دادگاه حقوقی یا شورای حل اختلاف قابل پیگیری است.
شرایط قانونی برای مطالبه وجه سفته
امضای معتبر و مبلغ معین
برای آنکه سفته ارزش حقوقی داشته باشد باید دارای امضای معتبر صادرکننده و مبلغ مشخص باشد. سفته بدون امضا یا مبلغ، در مراجع قضایی قابل استناد نیست.
تاریخ سررسید سفته
یکی از مهمترین شرایط قانونی، درج تاریخ سررسید است. دارنده سفته فقط در صورتی میتواند اقدام قانونی کند که سررسید آن فرا رسیده باشد.
تکلیف دارنده در رعایت مهلتهای قانونی
دارنده مکلف است در مهلت مقرر قانونی، اقدام به اعتراض یا طرح دادخواست کند. در غیر این صورت ممکن است حق رجوع به ضامنین یا ظهرنویسان را از دست بدهد.
مراحل قانونی مطالبه وجه سفته
ارسال اظهارنامه به صادرکننده
اولین گام عملی، ارسال اظهارنامه رسمی به صادرکننده است. این اقدام جنبه اخطاری دارد و به او فرصت میدهد تا قبل از طرح دعوا بدهی را پرداخت کند.
ثبت دادخواست در شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی
در صورتی که مبلغ سفته کمتر از 20 میلیون تومان باشد، دعوا در شورای حل اختلاف مطرح میشود. مبالغ بالاتر باید در دادگاه حقوقی مورد پیگیری قرار گیرد.
روند رسیدگی قضایی و صدور حکم
پس از ثبت دادخواست، دادگاه مدارک را بررسی کرده و در صورت احراز صحت سند، حکم به پرداخت وجه صادر میکند. دارنده میتواند پس از صدور حکم، اجرای آن را از طریق واحد اجرای احکام پیگیری کند.
مدارک لازم برای دعوای مطالبه وجه سفته
اصل سفته و ضمائم آن
مهمترین مدرک، اصل سفته است. بدون ارائه آن امکان اثبات دعوا وجود ندارد.
رسید یا قرارداد مرتبط با صدور سفته
گاهی صادرکننده ادعا میکند که سفته بابت تضمین یا قرارداد خاصی صادر شده است. در این صورت، ارائه قرارداد یا رسید میتواند به اثبات دعوا کمک کند.
مدارک هویتی و وکالتنامه
خواهان باید مدارک هویتی خود و در صورت داشتن وکیل کیفری، وکالتنامه رسمی را به دادگاه ارائه کند.
مهلت و مرور زمان مطالبه وجه سفته
مرور زمان در اسناد تجاری طبق قانون تجارت
طبق قانون تجارت، برای طرح دعوای مطالبه وجه سفته مهلت قانونی مشخصی وجود دارد. اگر دارنده در این مدت اقدام نکند، حق برخی دعاوی از جمله رجوع به ضامنین از بین میرود.
مهلت اعتراض و اقدام دارنده سفته
مطابق مقررات، دارنده باید ظرف 10 روز از تاریخ سررسید، نسبت به اعتراض و طرح دعوا اقدام کند. غفلت از این مهلت میتواند به زیان دارنده تمام شود.
ضمانت اجرای عدم پرداخت وجه سفته
توقیف اموال صادرکننده
دادگاه میتواند به درخواست دارنده، اموال صادرکننده را توقیف کند تا طلب از محل فروش آنها پرداخت شود.
ممنوعالخروجی بدهکار
در مواردی که بدهی سنگین باشد، امکان صدور حکم ممنوعالخروجی صادرکننده نیز وجود دارد.
صدور اجرائیه علیه صادرکننده
پس از صدور حکم، دارنده میتواند درخواست صدور اجرائیه کند که با آن اموال بدهکار توسط واحد اجرای احکام توقیف و به فروش میرسد.
نکات کاربردی در دعوای مطالبه وجه سفته
انتخاب مرجع صالح برای طرح دعوا
انتخاب درست مرجع رسیدگی اهمیت زیادی دارد. اگر مبلغ سفته در صلاحیت شورا نباشد، باید مستقیماً به دادگاه حقوقی مراجعه کرد.
اهمیت تنظیم صحیح دادخواست
اشتباه در تنظیم دادخواست ممکن است منجر به رد آن شود. بهتر است دادخواست توسط وکیل یا مشاور حقوقی تنظیم شود.
نقش وکیل حقوقی در موفقیت پرونده
وکیل متخصص در دعاوی تجاری میتواند با دانش حقوقی خود، روند رسیدگی را تسریع و موفقیت پرونده را تضمین کند.
نمونه دادخواست مطالبه وجه سفته
بخش مشخصات خواهان و خوانده
در این بخش باید مشخصات کامل طرفین، شامل نام، نام خانوادگی، کد ملی و نشانی درج شود.
شرح خواسته و دلایل اثبات دعوا
خواسته باید به صورت دقیق بیان شود؛ مثلاً: «مطالبه وجه سفته به مبلغ … ریال به انضمام خسارت تأخیر تأدیه».
تقاضای صدور حکم و اجرائیه
در پایان دادخواست، خواهان میتواند تقاضای صدور حکم قطعی و اجرائیه علیه خوانده را مطرح کند.
جمعبندی
سفته یک سند تجاری معتبر است که میتواند پشتوانه مهمی برای دارنده باشد. در صورت عدم پرداخت وجه سفته، دارنده حق دارد از طریق مراجع قضایی اقدام کند. آشنایی با شرایط قانونی، مدارک لازم و مراحل دادرسی، نقش مهمی در موفقیت پرونده دارد. با توجه به پیچیدگیهای حقوقی این دعاوی، حضور وکیل متخصص میتواند سرعت و دقت روند رسیدگی را افزایش دهد.
برای دریافت مشاوره تخصصی و پیگیری پروندههای خود میتوانید با موسسه حقوقی راهیان عدالت تماس بگیرید:
📞 09121304085