در سال های اخیر، اختلاف میان شهروندان و شهرداری ها افزایش یافته است ؛ از جریمه های نادرست ساختمانی گرفته تا تخریب ملک بدون اخطار. بسیاری از مردم نمی دانند چطور باید به رأی کمیسیون ها یا عملکرد شهرداری اعتراض کنند . آشنایی با روند قانونی شکایت از شهرداری باعث می شود بتوانید بدون اتلاف وقت ، حق خود را مطالبه کرده و از اشتباهات جلوگیری کنید .
در این مقاله از موسسه حقوقی راهیان عدالت ، مراحل شکایت از شهرداری ، مدارک ، هزینه دادرسی و نحوه ثبت اعتراض در دیوان عدالت اداری به طور کامل بررسی شده است .
برای دریافت مشاوره فوری از وکیل متخصص شهرداری می توانید همین حالا با شماره 📞 09121304085 تماس بگیرید .
شکایت از شهرداری چیست و در چه مواردی انجام می شود ؟
مقصود از شکایت از شهرداری ، اعتراض یا پیگیری قانونی علیه اقدامات ، آرای کمیسیون ها یا عملکرد نادرست این نهاد است . بسیاری از شکایات مربوط به محاسبات اشتباه ، تخلفات ساختمانی یا رفتار غیرقانونی مأموران شهرداری است. مهم ترین مواردی که شهروندان مجاز به طرح شکایت دارند عبارت اند از:
- صدور جریمه های نادرست یا غیرقانونی
- تخریب ملک بدون اخطار رسمی یا حکم کمیسیون ماده ۱۰۰
- عدم صدور پروانه یا گواهی پایان کار با وجود تکمیل مدارک
- برخورد نامناسب مأموران و کارشناسان شهرداری
- محاسبه اشتباه عوارض و بهای خدمات شهری
- تأخیر در پاسخ گویی یا بی توجهی به درخواست ها
در چنین شرایطی ، قانون راه های مختلفی را برای اعاده حق در نظر گرفته است که توضیحات آن در بخش های بعدی آمده است .
انواع شکایت از شهرداری
شکایت از رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری
یکی از رایج ترین شکایات ، اعتراض به رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ درباره تخلفات ساختمانی است . برای مثال، ممکن است مالک به دلیل ساخت و ساز در حیاط یا تراس با حکم تخریب مواجه شود در حالی که مجوز قبلی دارد . راه اعتراض ، مراجعه به دیوان عدالت اداری است .
شکایت از رأی کمیسیون ماده ۷۷ شهرداری
در این کمیسیون ، اختلافات مربوط به عوارض و بهای خدمات شهری بررسی می شود . چنان چه شهروند معتقد باشد عوارض محاسبه شده اشتباه است ، می تواند به رأی کمیسیون اعتراض کند و با ارائه مستندات ، خواستار ابطال آن شود .
شکایت بابت تخریب ملک توسط مأموران شهرداری
در برخی موارد مأموران بدون اخطار و حکم رسمی اقدام به تخریب ساختمان می کنند . در چنین شرایطی طرح شکایت بابت خسارت شهرداری در دیوان عدالت اداری نتیجه بخش خواهد بود .
شکایت از شهرداری بابت ندادن پروانه ساخت یا پایان کار
اگر شهرداری بدون دلیل از صدور مجوز خودداری کند ، مالک میتواند طبق ماده ۵ و ۱۰۰ قانون شهرداری از این نهاد شکایت نماید .
شکایت بابت خسارات ناشی از حفاری ، آب گرفتگی یا سقوط در کانال ها
گاه در اثر سهل انگاری شهرداری ، خساراتی به اموال یا جان شهروندان وارد می شود . در این شرایط شهرداری موظف به جبران خسارت وارده است و شخص می تواند دادخواست مطالبه خسارت ارائه دهد .
مراحل شکایت از شهرداری در سال 2025
مرحله اول – ثبت اعتراض در خود شهرداری (واحد حقوقی)
ابتدا باید اعتراض یا درخواست بررسی را به صورت کتبی در دبیرخانه ثبت کنید. در بسیاری از موارد ، واحد حقوقی شهرداری مشکل را درون سازمانی حل می کند . این مرحله حدود ۱۰ تا ۱۵ روز زمان می برد .
مرحله دوم – مراجعه به کمیسیون های مربوطه
در صورت حل نشدن موضوع ، پرونده باید به کمیسیون تخصصی ارجاع شود ؛ برای ساخت و سازها به کمیسیون ماده ۱۰۰، برای عوارض به کمیسیون ماده ۷۷ و در مسائل شهری خاص به کمیسیون ماده ۵.
مرحله سوم – اعتراض در دیوان عدالت اداری
اگر رأی کمیسیون به ضرر شما بود ، می توانید ظرف ۳ ماه از تاریخ ابلاغ ، دادخواست خود را در «سامانه ساجد» دیوان عدالت اداری ثبت کنید . این مرحله مهم ترین مسیر قانونی است .
مرحله چهارم – اجرای حکم دیوان و پیگیری نهایی
پس از صدور رأی دیوان، شهرداری موظف به اجرای آن است . در صورت استنکاف ، می توان از طریق اجرای احکام دیوان موضوع را پیگیری کرد تا رأی قطعی اجرا شود .
شکایت از شهرداری در دیوان عدالت اداری (مهم ترین مسیر قانونی)
چه مواردی فقط توسط دیوان قابل رسیدگی است ؟
- تخریب ملک بدون مجوز قانونی
- عدم صدور پروانه و پایان کار
- ابطال رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ یا ماده ۷۷
- مطالبه خسارت ناشی از اقدامات شهرداری
- نحوه ثبت دادخواست در سامانه ساجد
برای ثبت شکایت باید به سایت sajed.adliran.ir مراجعه کرده ، مشخصات، نوع شکایت ، آدرس ملک و مستندات را درج نمایید . سپس مدارک را بارگذاری و کد رهگیری دریافت کنید .
مدت زمان رسیدگی در دیوان
برحسب نوع پرونده ، زمان بررسی بین سه تا شش ماه متغیر است . اگر پرونده کارشناسی بخواهد ، ممکن است مدت زمان طولانی تر شود .
نکته مهم: در شکایت از شهرداری ، همراهی یک وکیل متخصص می تواند سرعت و احتمال موفقیت پرونده را افزایش دهد .
برای مشاوره با وکیل شهرداری ، تماس بگیرید : 📞 09121304085
مدارک لازم برای شکایت از شهرداری
جمعآوری مستندات دقیق شرط اولیه موفقیت است. مدارک اصلی عبارت اند از:
- سند رسمی ملک یا بنای مورد اختلاف
- استعلام تخلفات ساختمانی از شهرداری
- عکس و فیلم از محل خسارت یا عملیات شهرداری
- نظریه کارشناس رسمی دادگستری (در صورت وجود خسارت)
- رأی صادره از کمیسیون مربوطه (ماده ۵، ۷۷ یا ۱۰۰)
- نامه استعلام یا پاسخ شهرداری به درخواست کتبی
داشتن کامل مدارک باعث می شود پرونده در دیوان عدالت با سرعت بیش تری رسیدگی شود .
هزینه شکایت از شهرداری چقدر است ؟
هزینه ها بسته به نوع شکایت و مرحله رسیدگی متفاوت هستند :
- هزینه کارشناسی: معمولاً بین ۳۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان
- هزینه دادرسی در دیوان عدالت: حدود ۵۰ تا ۱۵۰ هزار تومان
- هزینه اعتراض به رأی کمیسیون ها: ناچیز و گاه رایگان
- هزینه وکیل شهرداری: بر اساس میزان خسارت و نوع پرونده تعیین می شود
استفاده از مشاوره تخصصی قبل از ثبت شکایت، احتمال صرف هزینه بیمورد را کاهش می دهد.
مدت زمان رسیدگی به شکایت از شهرداری
در مرحله کمیسیون ها ، میانگین بررسی پرونده بین ۲۰ تا ۴۵ روز است .
اگر نیاز به کارشناسی باشد، این زمان بیش تر می شود .
در دیوان عدالت اداری نیز معمولاً بین سه تا شش ماه طول می کشد تا رأی نهایی صادر شود .
پیوستن تمام مستندات ، پیگیری مداوم و استفاده از وکیل حقوقی تهران مجرب می تواند زمان رسیدگی را کاهش دهد .
نمونه متن شکایت از شهرداری
«اینجانب … مالک پلاک ثبتی شماره … واقع در … بر اساس اخطار شهرداری موظف به پرداخت جریمه سنگین بابت ساختوساز معرفی شدم. این در حالی است که پروانه شماره … در تاریخ … از سوی شهرداری صادر شده است. با توجه به مدارک پیوست، صدور رأی عوارض غیرقانونی بوده و تقاضای ابطال رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ و صدور دستور توقف اجرای حکم را دارم.»
این نمونه باید مطابق جزئیات پرونده شخص تنظیم شود .
مشاوران راهیان عدالت می توانند متن دقیق شکایت و پیوست ها را برای شما آماده کنند .
اشتباهات رایج در شکایت از شهرداری
- عدم اعتراض در مهلت قانونی سه ماهه
- بی توجهی به نوع کمیسیون صلاحیت دار
- طرح شکایت در مرجع اشتباه (مثلاً دادگاه عمومی به جای دیوان عدالت)
- نداشتن مدرک معتبر از مالکیت یا خسارت
- بی اطلاعی از روند اجرای رأی
اجتناب از این اشتباهات باعث صرفه جویی در زمان و جلوگیری از رد شکایت خواهد شد .
سوالات پرتکرار
۱. آیا می توان جریمه شهرداری را حذف کرد ؟
بله ، در صورت اثبات اشتباه محاسباتی یا غیرقانونی بودن رأی .
۲. مهلت اعتراض به رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ چقدر است؟
۳ ماه پس از ابلاغ رأی.
۳. آیا دیوان عدالت میتواند رأی کمیسیون ماده ۱۰۰ را لغو کند؟
بله، اگر تخلفی در رسیدگی یا تضاد با قانون باشد.
۴. آیا شهرداری مسئول جبران خسارت تخریب است؟
بله، در صورت نداشتن مجوز یا بیمبالاتی مأموران.
۵. اگر پرونده کارشناسی شود چقدر طول میکشد؟
حدود سه تا چهار هفته بیشتر از حالت عادی.
۶. آیا حضور وکیل الزامی است؟
خیر، اما توصیه میشود به دلیل پیچیدگی پروندهها از وکیل بهره بگیرید.
۷. آیا میتوان همزمان شکایت و اعتراض را در چند مرجع ثبت کرد؟
خیر، باید ترتیب مراحل قانونی رعایت شود.
۸. چگونه از وضعیت پرونده اطلاع یابم؟
از طریق سامانه ساجد و کد رهگیری.
۹. آیا امکان مصالحه با شهرداری وجود دارد؟
بله، قبل از رأی نهایی میتوان درخواست سازش ارائه داد.
۱۰. برای مشاوره تضمینی با وکیل شهرداری با کجا تماس بگیرم؟
09121304085 موسسه حقوقی راهیان عدالت – مشاور تخصصی دعاوی شهری.
جمع بندی
شکایت از شهرداری فرآیندی حقوقی و چندمرحلهای است که نیاز به آشنایی با کمیسیونهای مختلف، سامانه ساجد و قوانین شهری دارد. انتخاب مسیر درست و مشورت با وکیل متخصص میتواند بین شکست و پیروزی پرونده تفاوت ایجاد کند.
برای دریافت مشاوره حقوقی فوری و بررسی پرونده شهرداری خود با شماره 09121304085 موسسه حقوقی راهیان عدالت تماس بگیرید.