پروندههای مربوط به مهریه از مهمترین و درعینحال حساسترین دعاوی خانوادگی در دادگاهها هستند. در بسیاری از موارد، زمانی که شوهر مهریه را پرداخت نمیکند، همسر میتواند از طریق قانون نسبت به دریافت آن اقدام کند. یکی از ابزارهای قانونی برای وصول مهریه، صدور حکم جلب مهریه است.
اما این حکم همیشه و در هر شرایطی صادر نمیشود. قانونگذار با وضع ضوابط خاص، میان مردی که واقعاً قادر به پرداخت نیست و کسی که عمداً از پرداخت خودداری میکند، تفاوت قائل شده است.
در این مقاله، همه آنچه باید درباره حکم جلب مهریه، شرایط صدور، نحوه لغو و نقش وکیل در این فرایند بدانید، با زبانی کاملاً حقوقی و قابلفهم بیان میشود. اگر قصد دارید پیش از هر اقدام قانونی از تبعات احتمالی باخبر شوید، تا پایان این مطلب با مؤسسه حقوقی راهیان عدالت همراه باشید.
حکم جلب مهریه چیست؟
حکم جلب مهریه یکی از ابزارهای اجرایی قانون برای الزام شوهر به پرداخت مهریه همسر است. این حکم از طرف دادگاه یا اجرای احکام صادر میشود تا بدهکار مهریه را برای پاسخگویی و در نهایت اجرای تعهد، به مراجع قانونی احضار کند.
تفاوت مهم بین حکم جلب و توقیف اموال در شیوه اجرای حکم است. در توقیف اموال، داراییهای مرد همانند حساب بانکی یا خودرو ضبط میشود. اما در حکم جلب، خود شخص تا زمان پرداخت یا اثبات عجز مالی میتواند تحت محدودیت یا بازداشت قرار گیرد.
جایگاه حکم جلب در اجرای مهریه زمانی شکل میگیرد که اجرای احکام پس از مطالبه مهریه و عدم پرداخت آن، به سراغ اقدامات قهری برود. در این مرحله، اگر بدهکار اموالی معرفی نکرده یا دادخواست اعسار نداده باشد، زن میتواند درخواست حکم جلب را مطرح نماید. این حکم تنها پس از قطعیت رأی مهریه و ابلاغ آن قابل صدور است.
در چه شرایطی حکم جلب مهریه صادر میشود؟
صدور حکم جلب مهریه بهصورت خودکار نیست و دادگاه پس از بررسی وضعیت مالی و رفتار بدهکار تصمیم به صدور آن میگیرد.
از مهمترین شرایط صدور این حکم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
عدم پرداخت مهریه پس از صدور حکم قطعی:
اگر پس از صدور اجرائیه مهریه، مرد ظرف مدت قانونی اقدام به پرداخت نکند و هیچگونه اعتراضی نسبت به حکم نداشته باشد، زن میتواند تقاضای جلب بدهکار را مطرح کند.
نداشتن حکم اعسار از پرداخت مهریه:
چنانچه شوهر نتواند ثابت کند که در حال حاضر توان پرداخت ندارد، حکم جلب علیه او صادر میشود. اما اگر بتواند با مدارک معتبر اعسار خود را ثابت کند، از بازداشت معاف میگردد.
امتناع از اجرای رأی دادگاه:
در برخی پروندهها، فرد باوجود ابلاغ رسمی حکم، عمداً از اجرای آن خودداری میکند. در چنین حالتی، قاضی دستور جلب را صادر کرده و پرونده به اجرای احکام ارجاع داده میشود.
بنابراین، حکم جلب بیشتر در مرحله آخر و پس از طی تمام راههای قانونی جهت وصول مهریه صادر میشود؛ نه در همان ابتدای طرح دعوا.
آیا برای مهریه حتماً حکم جلب صادر میشود؟
سؤال بسیاری از زوجین این است که آیا هر پرونده مهریه منجر به جلب شوهر میشود؟ پاسخ منفی است. قانون در این زمینه محدودیتهایی در نظر گرفته است تا حقوق هر دو طرف حفظ شود.
در واقع، صدور حکم جلب تابع دو معیار اصلی است: توان مالی واقعی مرد و رفتار او در برابر حکم دادگاه. اگر شوهر بلافاصله پس از صدور حکم مهریه درخواست اعسار داده و مدارک کافی ارائه کند، دادگاه پیش از بررسی اعسار، هیچ حکمی مبنی بر جلب صادر نمیکند.
از طرف دیگر، دادگاهها غالباً ترجیح میدهند ابتدا اموال شناساییشده بدهکار را توقیف یا تقسیط مهریه کنند تا از بازداشت انسانها جلوگیری شود. این امر حتی در رویکرد جدید قوه قضاییه و اصلاحات قانون کاهش حبس بدهکاران نیز دیده میشود.
بنابراین، حکم جلب در مهریه تنها زمانی صادر میشود که پرداخت عمداً انجام نگیرد و هیچگونه همکاری از سوی بدهکار صورت نپذیرد.
چگونه میتوان از حکم جلب مهریه جلوگیری کرد؟
یکی از دغدغههای مردان درگیر پروندههای مهریه، جلوگیری از صدور حکم جلب است. قانون در این زمینه راهکارهایی پیشبینی کرده است که با شناخت و اقدام بهموقع میتوان از بازداشت جلوگیری کرد.
طرح دعوای اعسار از پرداخت مهریه:
در صورتی که مرد واقعاً توان پرداخت فوری مهریه را ندارد، باید بلافاصله پس از ابلاغ اجرائیه، دادخواست اعسار را در دادگاه خانواده ثبت کند. این اقدام باعث توقف موقت روند اجرای حکم میشود تا وضعیت مالی او بررسی گردد.
درخواست تقسیط مهریه:
پس از پذیرش اعسار، دادگاه ممکن است مهریه را به صورت اقساطی تعیین کند. در این حالت بدهکار با رعایت اقساط مقرر از بازداشت در امان خواهد بود.
معرفی اموال به اجرای احکام:
در صورتی که بدهکار بتواند برخی از اموال خود را معرفی کند، دادگاه با فروش آن اموال، اصل یا بخشی از مهریه را پرداخت مینماید و از صدور حکم جلب خودداری خواهد کرد.
راهیان عدالت توصیه میکند پیش از هر اقدام شتابزده، با یک وکیل طلاق مشورت کنید تا بهترین مسیر قانونی برای شما انتخاب شود.
جهت دریافت مشاوره فوری با شماره 09121304085 تماس بگیرید.
نقش وکیل در پرونده حکم جلب مهریه
پروندههای مربوط به مهریه معمولاً با اختلافات عاطفی و پیچیدگیهای قانونی همراه هستند. نقش وکیل متخصص در این موارد کلیدی است، زیرا میتواند از بروز پیامدهای سنگین مانند بازداشت یا از بین رفتن حقوق مالی جلوگیری کند.
جلوگیری از صدور حکم جلب:
وکیل میتواند با طرح بهموقع دعوای اعسار یا معرفی اموال، مانع از صدور حکم جلب شود. همچنین او در روند رسیدگی با استناد به مواد قانونی از موکل خود دفاع میکند.
پیگیری حقوق زن یا مرد:
برای زن، وکیل مهریه میتواند با ارائه درخواست اجرا از طریق دفترخانه یا دادگاه، روند مطالبه را تسریع کند. برای مرد نیز، وکیل نقش مهمی در دفاع مالی و تقسیط مهریه دارد.
دفاع تخصصی در اجرای احکام:
در مواردی که حکم جلب صادر شده، وکیل میتواند با تنظیم لایحه دفاعیه یا درخواست توقف حکم، مانع بازداشت شود. بسیاری از احکام جلب با استدلال حقوقی مناسب قابل لغو یا اصلاح هستند.
در مؤسسه حقوقی راهیان عدالت، وکلای مجرب خانواده آمادهاند تا در تمامی مراحل اجرای مهریه، از تنظیم دادخواست تا پیگیری حکم جلب، همراه شما باشند.
تماس با وکیل حقوقی تهران : 09121304085
سوالات متداول
1. آیا مهریه باعث زندان میشود؟
اگر مرد توان مالی پرداخت را ندارد و دادگاه اعسار او را بپذیرد، زندان نخواهد رفت. اما در صورت امتناع از پرداخت بدون دلیل موجه، امکان بازداشت وجود دارد.
2. تا چه مقدار مهریه حکم جلب دارد؟
در قانون جدید، مهریه تا سقف ۱۱۰ سکه ضمانت کیفری دارد و در صورت عدم پرداخت آن و اثبات توان مالی، حکم جلب صادر میشود. مابقی مهریه فقط از محل اموال قابل وصول است.
3. بعد از حکم جلب چه باید کرد؟
فرد بازداشتشده میتواند با معرفی مال، پرداخت وجه، یا ارائه دادخواست اعسار، از بازداشت آزاد شود. در غیر این صورت، تا زمان رضایت زوجه در بازداشت خواهد ماند.
جمعبندی
حکم جلب مهریه از مهمترین ابزارهای قانونی برای وصول حقوق زنان است، اما در عین حال، عدم آگاهی از مراحل قانونی آن ممکن است باعث مشکلات جدی برای هر دو طرف شود.
قانون، هم از حق زن برای دریافت مهریه حمایت میکند و هم از شوهرانی که توان مالی پرداخت ندارند اما صادقانه همکاری مینمایند.
برای پیشگیری از صدور حکم جلب یا پیگیری وصول مهریه بهصورت قانونی و سریع، مشورت با وکیل متخصص ضروری است. مؤسسه حقوقی راهیان عدالت آماده ارائهی خدمات مشاوره و وکالت حرفهای در زمینه مهریه، اعسار و تقسیط است.
برای مشاوره تخصصی در پرونده مهریه خود، همین حالا با شماره 09121304085 تماس بگیرید.
با همراهی وکلای خانواده راهیان عدالت، از حقوق خود با اطمینان و آگاهی دفاع کنید.