اگر شما یا یکی از نزدیکانتان به جرم سرقت متهم شدهاید، احتمالاً نخستین سؤالی که ذهن شما را درگیر میکند این است که سرقت از چه نوعی است؛ حدی یا تعزیری؟ در اکثر پروندههای سرقت، نوع جرم تعزیری است و آشنایی دقیق با آن میتواند مسیر دفاع را بهطور چشمگیری تغییر دهد.
بر اساس قانون مجازات اسلامی، سرقت تعزیری به مواردی گفته میشود که شرایط شرعی سرقت حدی در آن وجود ندارد. در نتیجه، قاضی مجازات را بر اساس قانون تعزیرات و با درنظرگرفتن شرایط جرم و متهم تعیین میکند. بسیاری از متهمان در این پروندهها به دلیل ناآگاهی از حقوق خود، فرصت دفاع مؤثر را از دست میدهند.
اگر در چنین موقعیتی هستید، پیش از هر اقدامی با وکیل کیفری متخصص در پروندههای سرقت تعزیری مشورت کنید تا بتوانید بهترین مسیر ممکن را برای دفاع از خود انتخاب نمایید.
📞 برای دریافت مشاوره فوری تماس بگیرید: 09121304085
سرقت تعزیری چیست؟
در قانون مجازات اسلامی، “تعزیر” به مجازاتی گفته میشود که میزان و نوع آن به تصمیم قاضی واگذار شده است. بنابراین، سرقت تعزیری یعنی نوعی از سرقت که شرایط لازم برای اجرای حد شرعی را ندارد.
برای مثال، اگر فردی تلفن همراه شخصی را از روی میز او بردارد در حالی که حرز (محل امن و قفلدار) وجود ندارد، این رفتار سرقت محسوب میشود اما حدی نیست، بلکه تعزیری است. مواد ۶۵۱ تا ۶۶۷ قانون مجازات اسلامی به این موارد اشاره دارند و برای هر نوع از سرقت، مجازات جداگانهای در نظر گرفتهاند.
در این نوع پروندهها، قاضی میتواند بسته به شرایط جرم، سابقه متهم و همکاری در بازگرداندن مال، مجازات را کم یا حتی تعلیق کند. به همین دلیل، نقش وکیل در اثبات نبود قصد مجرمانه یا تخفیف مجازات بسیار تعیینکننده است.
تفاوت سرقت تعزیری و حدی
سرقت حدی و تعزیری از نظر شرایط وقوع و نوع مجازات تفاوت زیادی دارند. در جدول زیر این تفاوتها را بهصورت خلاصه مشاهده میکنید:
| ویژگی | سرقت حدی | سرقت تعزیری |
|---|---|---|
| تعریف | سرقتی که شرایط شرعی آن مانند ورود پنهانی به حرز، قفل بودن مکان و عدم رضایت مالک وجود دارد | سرقتی که فاقد شرایط حدی است |
| مرجع تعیین مجازات | قوانین شرعی حدود | قانون تعزیرات و اختیارات قاضی |
| مجازات | قطع دست یا مجازات ثابت شرعی | حبس، جزای نقدی، تعلیق یا خدمات عمومی |
| میزان اختیار قاضی | محدود | گسترده و قابل تخفیف با رضایت شاکی |
در عمل، بسیاری از وکلا موفق میشوند با استناد به نبود برخی شرایط شرعی (مثلاً نبود قفل یا مخفیانه نبودن سرقت)، نوع اتهام را از حدی به تعزیری تغییر دهند. این کار میتواند مجازات را از قطع دست به چند ماه یا چند سال حبس تقلیل دهد.
مجازات سرقت تعزیری در قانون
میزان مجازات در سرقت تعزیری بسته به شرایط وقوع جرم، شدت رفتار مجرم و نوع اموال مسروقه متفاوت است. بر اساس قانون مجازات اسلامی، برخی از مهمترین انواع سرقت تعزیری به شرح زیر هستند:
- سرقت ساده: ۶ ماه تا ۳ سال حبس و گاه جزای نقدی
- سرقت همراه با آزار یا تهدید: ۳ تا ۱۰ سال حبس
- سرقت مسلحانه یا گروهی: از ۵ تا ۱۵ سال حبس و گاهی محرومیت از حقوق اجتماعی
- سرقت از محل کار یا منزل با تخریب: بسته به شرایط پرونده بین ۲ تا ۱۰ سال حبس
قاضی در این پروندهها اختیار دارد با توجه به سوابق متهم، رضایت شاکی خصوصی، یا بازگرداندن اموال، حکم را کاهش دهد یا اجرای مجازات را تعلیق کند.
دفاع در پرونده سرقت تعزیری
دفاع مؤثر در برابر اتهام سرقت تعزیری نیازمند تحلیل دقیق مدارک، شواهد و شرایط پرونده است. یک وکیل سرقت در طول دادرسی نقش حیاتی دارد و معمولاً مراحل زیر را دنبال میکند:
- بررسی ادله پلیس: شامل فیلم دوربینهای مداربسته، اظهارات شهود یا گزارش مأمورین
- تشخیص قصد مجرمانه: اگر متهم قصد تصاحب دائمی مال نداشته باشد، ممکن است جرم از نوع دیگری تلقی گردد
- درخواست کارشناسی برای ارزش مال یا نحوه دسترسی به محل
- مذاکره با شاکی جهت جلب رضایت که میتواند باعث تخفیف قابل توجه در حکم شود
- درخواست تقلیل جرم و تبدیل آن از حدی به تعزیری در صورت امکان
در بسیاری از پروندهها، تأخیر در حضور وکیل باعث ثبت اقرارات نادرست یا از دست رفتن فرصت دفاع مؤثر میشود. بنابراین پیشنهاد میشود از همان مرحله تحقیقات مقدماتی با وکیل متخصص همکاری کنید.
نمونه پرونده موفق سرقت تعزیری
در یکی از پروندههای سالهای اخیر، موکل موسسه حقوقی راهیان عدالت به اتهام سرقت از محل کار همکار خود متهم شد. در نگاه نخست، اقرار اولیه و گزارش پلیس میتوانست منجر به حبس چندساله شود. اما با بررسی دقیق و ارائه مستندات مبنی بر نبود قصد تصاحب دائم مال و بازگرداندن فوری آن، وکیل موفق شد دادگاه را قانع کند که جرم از نوع سرقت تعزیری خفیف است. در نهایت، مجازات موکل از سه سال حبس به شش ماه حبس تعلیقی کاهش یافت.
این نمونه نشان میدهد که حتی در شرایط سخت نیز دفاع حرفهای میتواند تغییر چشمگیری در نتیجه ایجاد کند.
پرسشهای متداول سرقت تعزیری
سؤال ۱: سرقت تعزیری یعنی چه؟
پاسخ: سرقتی که شرایط ویژه شرعی برای اجرای حد در آن وجود ندارد و قاضی طبق مقررات تعزیرات، مجازات را تعیین میکند.
سؤال ۲: تفاوت سرقت تعزیری و حدی چیست؟
پاسخ: سرقت حدی مشمول حدود شرعی است، ولی در سرقت تعزیری مجازات توسط قاضی و بر اساس قانون تعزیرات تعیین میشود که معمولاً سبکتر است.
سؤال ۳: آیا امکان تخفیف در مجازات سرقت تعزیری وجود دارد؟
پاسخ: بله، در صورت رضایت شاکی، بازگرداندن اموال و نداشتن سابقه کیفری، دادگاه میتواند مجازات را کاهش دهد یا تعلیق کند.
جمعبندی
بهطور خلاصه، سرقت تعزیری یکی از رایجترین اتهامات کیفری در سیستم قضایی ایران است. تفاوت آن با سرقت حدی در شرایط وقوع و نوع مجازات است. آگاهی از این تفاوتها و بهرهمندی از وکیل کیفری باتجربه میتواند موجب تغییر نتیجه پرونده از مجازات سنگین به حکمی سبک یا حتی تعلیق شود.
اگر شما یا یکی از اطرافیانتان با چنین اتهامی روبهرو هستید، موسسه حقوقی راهیان عدالت با تیمی از وکلای متخصص در امور کیفری آماده ارائه مشاوره و دفاع مؤثر از حقوق شما است.
📞 تماس فوری با وکیل سرقت تعزیری: 09121304085