در بسیاری از روابط کاری ، اختلاف میان کارگر و کارفرما امری طبیعی است . زمانی که یکی از طرفین به تعهدات خود پایبند نباشد ، شکایت از اداره کار بهترین مسیر قانونی برای احقاق حق است . این فرآیند زیر نظر وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی انجام می شود تا اختلافات بدون مراجعه مستقیم به دادگستری حل شود .
در این مطلب از موسسه حقوقی راهیان عدالت به شماره تماس 📞 09121304085، تمام نکات مرتبط با شکایت در اداره کار از جمله نحوه طرح شکایت ، هزینه ها ، مراحل دادرسی ، مدارک مورد نیاز و نمونه متن دادخواست را به زبان ساده بررسی میکنیم تا بتوانید با اطلاعات کامل اقدام کنید
شکایت از اداره کار چیست و در چه مواردی انجام می شود ؟
هرگاه کارگر یا کارفرما در انجام تعهدات شان کوتاهی کنند ، طرف مقابل می تواند به اداره کار مراجعه و دادخواست ثبت کند . موارد متداول برای
شکایت از اداره کار عبارت اند از:
- پرداخت نکردن حقوق و مزایا (حقوق معوقه)
- بیمه نکردن کارگر توسط کارفرما
- عدم پرداخت سنوات یا عیدی
- استفاده از قرارداد سفید امضا
- اخراج غیرقانونی کارگر
- کوتاهی کارگر در انجام وظایف یا خسارت به کارفرما
در این شرایط ، اداره کار نقش میانجی را دارد تا با بررسی اسناد و شواهد، حکم عادلانه صادر کند .
انواع شکایت از اداره کار (کارگر علیه کارفرما / کارفرما علیه کارگر)
در نظام اجرای قانون کار، دو نوع شکایت مطرح است:
شکایت کارگر از کارفرما
اکثر شکایات در این دسته قرار دارند. نمونه متداول آن شامل پرداخت نشدن حقوق، بیمه یا مزایا، اخراج غیرقانونی و عدم تمدید قرارداد است. کارگر با ثبت شکایت در سامانه جامع روابط کار میتواند علاوه بر دریافت حقوق معوقه، حکم بازگشت به کار یا حق سنوات را مطالبه کند.
شکایت کارفرما از کارگر
گاهی نیز کارگر به تعهدات خود عمل نمیکند؛ مثلاً باعث خسارت مالی یا غیبتهای مکرر میشود. کارفرما حق دارد در اداره کار طرح دعوی کند تا خسارت واردشده را جبران نماید.
مراحل شکایت از اداره کار در سال 2025
روند قانونی شکایت از اداره کار در چهار مرحله انجام میشود:
مرحله اول: ثبتنام در سامانه جامع روابط کار
کارگر یا کارفرما ابتدا باید در این سامانه (prkar.mcls.gov.ir) ثبتنام کرده و کد کاربری دریافت کند. این مرحله شامل احراز هویت در دفاتر پیشخوان است.
مرحله دوم: ثبت دادخواست
در این مرحله، شاکی باید موضوع شکایت، مستندات، میزان خواسته و مشخصات طرف مقابل را در فرم مخصوص وارد کند. بهتر است پیش از ثبت نهایی، با مشاور حقوقی تماس بگیرید تا دادخواست دقیق و صحیح تنظیم شود.
مرحله سوم: جلسه هیأت تشخیص
پس از ثبت دادخواست، اداره کار جلسهای با حضور طرفین برگزار میکند تا مستندات بررسی شود. هیأت تشخیص معمولاً ظرف یک تا دو ماه رأی صادر میکند.
مرحله چهارم: اعتراض و هیأت حل اختلاف
اگر هر یک از طرفین به رأی صادره معترض باشند، میتوانند ظرف ۱۵ روز به هیأت حل اختلاف شکایت کنند. رأی این هیأت قطعی و لازمالاجراست.
مدارک لازم برای شکایت از اداره کار
مدارک برای دو گروه کارگر و کارفرما متفاوت است:
مدارک لازم برای کارگر :
- کارت ملی و شناسنامه
- قرارداد کار یا مدارک اثبات رابطه کاری
- فیش حقوقی یا پرینت حساب بانکی
- پیامکها یا شهادت همکاران
مدارک لازم برای کارفرما :
- قرارداد کارگر
- کارت شناسایی و مدارک ثبت شرکت
- مدارک پرداخت حقوق و بیمه
- گزارش عملکرد یا تذکرات کتبی
ارائه مدارک کامل موجب تسریع در روند رسیدگی خواهد شد.
هزینه شکایت از اداره کار چقدر است؟
رسیدگی در اداره کار برخلاف دادگاههای عمومی تقریباً رایگان است، اما هزینههایی وجود دارد:
- هزینه دادرسی: رایگان است.
- هزینه خدمات الکترونیک و دفاتر پیشخوان: حدود ۳۰ تا ۵۰ هزار تومان.
- هزینه کارشناسی (در صورت نیاز): بسته به موضوع، بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان.
با توجه به این مبالغ پایین، ثبت شکایت برای همه امکانپذیر است.
مدت زمان رسیدگی به شکایت از اداره کار چقدر است ؟
به طور میانگین از زمان ثبت شکایت تا صدور حکم قطعی بین دو تا چهار ماه زمان نیاز است. عواملی مانند تعداد پروندهها، کامل بودن مدارک و اعتراض احتمالی میتواند زمان را افزایش دهد.
برای تسریع فرآیند، توصیه میشود پیش از ثبت شکایت با کارشناسان موسسه راهیان عدالت تماس بگیرید تا پرونده شما بدون نقص ارسال شود.
نمونه متن شکایت از اداره کار
نمونه زیر یک متن ساده دادخواست است:
«اینجانب … کارگر شرکت … به مدت … ماه در این شرکت مشغول به کار بودهام. متأسفانه کارفرما از پرداخت سه ماه حقوق و بیمه اینجانب خودداری کرده است. با توجه به مستندات موجود، تقاضای پرداخت حقوق معوقه و صدور حکم عادلانه را دارم.»
این متن باید متناسب با شرایط پرونده تنظیم شود.
حقوق کارگر در شکایت از اداره کار
بر اساس قانون کار :
ماده ۲۷: اخراج کارگر بدون رعایت تشریفات قانونی ممنوع است.
ماده ۱۴۸: کارفرما موظف است همه کارگران را بیمه کند.
کارگر مستحق دریافت مزایا، عیدی، پاداش و سنوات در پایان کار است.
در صورت تخلف، اداره کار موظف است حکم به نفع کارگر صادر نماید.
آیا شکایت از اداره کار بدون قرارداد امکان پذیر است ؟
بله. اگرچه قرارداد کتبی بهترین سند است، اما کارگر میتواند با پرینت حساب بانکی، پیامکها، استشهادیه همکاران یا حضور شهود رابطه کاری خود را ثابت کند. اداره کار در عمل، به دلایل موجه خاص نیز استناد میکند.
نکات مهم قبل از ثبت شکایت از اداره کار
- تمام مدارک حقوقی، حساب، بیمه و قرارداد را جمعآوری کنید.
- از طرح شکایت احساسی یا ناقص خودداری نمایید.
- در جلسه هیأت تشخیص خونسرد باشید و با احترام صحبت کنید.
از مشاوره موسسه راهیان عدالت برای تنظیم فرمها استفاده کنید تا نتیجه دقیقتری بگیرید.
حکم اداره کار چگونه اجرا می شود ؟
پس از صدور رأی قطعی، مراحل اجرا در واحد اجرای احکام اداره کار انجام میشود. اگر کارفرما از اجرای حکم خودداری کند، میتوان از طریق توقیف اموال یا حساب بانکی وی اقدام کرد. این مرحله به درخواست ذینفع انجام میشود.
سوالات متداول
۱. آیا برای شکایت از اداره کار باید وکیل گرفت؟
خیر، اما داشتن وکیل متخصص روند را سریعتر میکند.
۲. آیا بعد از اخراج میتوان شکایت کرد؟
بله، تا ۳۰ روز پس از اخراج میتوان دادخواست ثبت نمود.
۳. آیا بدون بیمه هم امکان طرح شکایت هست؟
بله، با مدارک کافی اثبات رابطه کاری.
۴. اگر کارفرما فوت کند چه میشود؟
ورثه او مسئول پرداخت مطالبات هستند.
۵. آیا رأی اداره کار قابل اعتراض است؟
بله، ظرف ۱۵ روز میتوان تجدیدنظر خواست.
۶. چقدر طول میکشد رأی صادر شود؟
بین دو ماه تا چهار ماه.
۷. آیا اداره کار به صورت آنلاین پیگیری دارد؟
بله، از طریق سامانه جامع روابط کار.
۸. آیا میتوان از چند کارفرما همزمان شکایت کرد؟
در صورت وجود مدارک کافی، بله.
۹. آیا کارآموز میتواند شکایت کند؟
بله، اگر در مدت کار ضرر یا حقالزحمه نگرفته باشد.
۱۰. برای دریافت مشاوره حقوقی دقیق با کجا تماس بگیریم؟
با موسسه حقوقی راهیان عدالت تماس بگیرید: 📞 09121304085
جمع بندی
شکایت از اداره کار راهی قانونی و مؤثر برای احقاق حقوق کارگران و کارفرمایان است. آشنایی با مراحل و مدارک از تأخیر و اشتباه در پرونده جلوگیری میکند. اگر درگیر اختلاف کاری هستید، مشاوران راهیان عدالت آمادهی پاسخگویی و همراهی شما در تمام مراحل هستند.
برای مشاوره فوری درباره شکایت از اداره کار، همین حالا با شماره 09121304085 تماس بگیرید تا کارشناسان حقوقی موسسه راهیان عدالت شما را گامبهگام راهنمایی کنند.