نشر اکاذیب به معنای پخش کردن اخبار، اطلاعات یا گفتههایی نادرست است که به آبرو، اعتبار یا جایگاه اجتماعی افراد آسیب میزند. این اقدام ممکن است به صورت شفاهی، کتبی یا از طریق رسانهها و فضای مجازی انجام شود. تفاوتی ندارد که این اطلاعات در سطح عمومی منتشر شوند یا در جمعی کوچک؛ در هر حال، اگر هدف آن تخریب شخصیت یا ضربه زدن به اعتبار باشد، میتواند پیامدهای قانونی داشته باشد.
در قانون مجازات اسلامی، نشر اکاذیب تحت عنوان “جرم علیه حیثیت افراد” شناخته میشود. این جرم، هم در فضای واقعی و هم در فضای مجازی قابل پیگرد است و فرد زیاندیده میتواند از طریق مراجع قضایی، حق خود را مطالبه کند.
با توجه به گستردگی فضای مجازی و سرعت انتشار اطلاعات، امکان آسیبدیدن از این جرم بیشتر شده است. بنابراین اگر احساس میکنید مورد چنین رفتاری قرار گرفتهاید، بهتر است پیش از هر اقدامی با یک وکیل کیفری متخصص مشورت کنید.
برای مشاوره تخصصی در زمینه نشر اکاذیب، میتوانید با مؤسسه حقوقی راهیان عدالت تماس بگیرید:
📞 09121304085
نشر اکاذیب چه زمانی جرم محسوب میشود؟
نشر اکاذیب تنها زمانی جرم محسوب میشود که چند شرط مهم همزمان برقرار باشد. طبق ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی، هر فردی که به قصد ضرر زدن به دیگری، اکاذیبی را منتشر کند یا نامهها و شکوائیههایی حاوی مطالب دروغ به مراجع ارسال کند، مرتکب جرم شده است. در نتیجه، نیت فرد نقش کلیدی در اثبات جرم دارد.
صرف گفتن یک جمله نادرست لزوماً جرم نیست؛ بلکه باید اثبات شود که گوینده، آگاهانه و با هدف آسیبرساندن، اطلاعات خلاف واقع را منتشر کرده است. همچنین، باید نشان داده شود که این گفتهها باعث لطمه به آبروی فرد یا جایگاه اجتماعی او شدهاند.
اگر فردی در یک جمع عمومی یا در فضای مجازی اطلاعات غلطی درباره شما منتشر کند و این کار به اعتباری که در جامعه دارید صدمه بزند، میتوانید علیه او شکایت کنید. وجود شواهدی مانند فایل صوتی، پیام متنی یا چاپ مطالب در روزنامه میتواند به اثبات جرم کمک کند.
برای شکایت نشر اکاذیب از کجا شروع کنیم؟
اگر احساس میکنید که کسی به قصد تخریب شخصیت یا آسیب به اعتبارتان، مطالب دروغ منتشر کرده، اولین قدم برای شکایت از نشر اکاذیب مراجعه به دادسرا است. شما باید شکوائیهای تنظیم کرده و شواهد و مستنداتی که نشان میدهند فردی علیه شما اکاذیبی منتشر کرده را ارائه دهید.
این شواهد میتوانند شامل پیامک، چت، فایل صوتی یا تصویری، پستهای رسانهای یا شهادت شهود باشند. همچنین، اگر این اکاذیب به نهادهای رسمی فرستاده شده باشد (مثلاً از طریق شکایت یا نامهنگاری)، باید نسخهای از آن ارائه شود.
در صورت پیچیده بودن پرونده، بهتر است از همان ابتدا از یک وکیل حقوقی متخصص در حوزه نشر اکاذیب کمک بگیرید. وکیل میتواند شما را در تنظیم دقیق شکوائیه، جمعآوری مستندات و پیگیری پرونده راهنمایی کند.
مجازات نشر اکاذیب در فضای مجازی
با توجه به گسترش شبکههای اجتماعی و رسانههای آنلاین، موضوع نشر اکاذیب در فضای مجازی اهمیت ویژهای پیدا کرده است. طبق قانون، فرقی نمیکند که اکاذیب در فضای فیزیکی یا آنلاین منتشر شده باشند؛ در هر حال، اگر هدف آسیب به آبرو یا اعتبار فردی باشد، جرم محسوب میشود.
ماده ۱۸ قانون جرایم رایانهای به صراحت اعلام میکند که هر کس به قصد ضرر زدن به دیگران، اطلاعات دروغ را از طریق شبکههای رایانهای منتشر کند، به حبس از ۹۱ روز تا ۲ سال یا جزای نقدی محکوم میشود. در مواردی که انتشار مطلب در فضای مجازی باعث تحریک افکار عمومی شود یا به نهادها و اشخاص حقوقی آسیب بزند، مجازات میتواند شدیدتر باشد.
بنابراین، اگر در یک پست اینستاگرام، پیام تلگرامی یا محتوای وبسایت، اطلاعات نادرستی درباره شما منتشر شده، حق دارید شکایت کنید.
چطور ثابت کنیم کسی به ما تهمت زده؟
برای اثبات تهمت یا نشر اکاذیب، باید مدارکی ارائه دهید که نشان دهند فردی مشخص، اطلاعات دروغ را به دیگران منتقل کرده و این اطلاعات باعث آسیب به شما شدهاند. اثبات این موضوع نیازمند ارائه شواهد قابل استناد است.
شواهد میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- پیامهای متنی (واتساپ، تلگرام، SMS)
- فایلهای صوتی یا تصویری که به روشنی حاوی تهمت هستند
- شهادت افرادی که شنیدهاند یا دیدهاند که فرد مورد نظر این اطلاعات را منتشر کرده
- پرینت از پستهای رسانهای یا مکاتبات رسمی
نکته مهم این است که باید رابطه بین گفته دروغ و آسیب وارده به شما مشخص شود. مثلاً اگر در نتیجه تهمت، از شغلی برکنار شدید یا اعتبار اجتماعیتان زیر سؤال رفته، باید مدارکی در اثبات آن ارائه دهید.
فرق نشر اکاذیب با افترا و توهین چیست؟
نشر اکاذیب، افترا و توهین سه جرم جداگانه هستند که هرکدام ویژگیها و عناصر خاص خود را دارند. شناخت تفاوت میان آنها، به درک بهتر حقوق فردی و نحوه پیگیری قضایی کمک میکند.
- نشر اکاذیب: به انتشار عمومی اطلاعات دروغ به قصد آسیب رساندن به اعتبار یا حیثیت دیگران گفته میشود. مهم نیست که این اطلاعات به کسی نسبت داده شده یا نه، بلکه خودِ دروغ بودن و نیت آسیب زدن، کافی است.
- افترا: نسبت دادن صریح یک جرم به فرد دیگر است، بدون داشتن دلیل. مثلاً اگر بگویید “فلانی دزد است” بدون اینکه سندی داشته باشید، افترا کردهاید.
- توهین: شامل گفتار یا رفتار تحقیرآمیزی است که شان و شخصیت فرد را مورد حمله قرار دهد، حتی اگر دروغ نباشد. فحاشی یا استفاده از الفاظ زشت از مصادیق توهین است.
هر سه مورد قابل پیگیری قانونی هستند اما مجازاتها و روند اثبات آنها متفاوت است. برای انتخاب بهترین مسیر قانونی، با یک وکیل فحاشی متخصص مشورت کنید.
وکیل نشر اکاذیب چه کمکی میکند؟
داشتن وکیل در پروندههای نشر اکاذیب میتواند تفاوت بزرگی در نتیجه نهایی ایجاد کند. این نوع پروندهها معمولاً حساس هستند و به دلیل نیاز به اثبات نیت، صحت یا سقم گفتهها و تاثیر آنها بر جایگاه اجتماعی فرد، نیاز به تجربه و تخصص دارند.
وکیل میتواند:
- در تنظیم دقیق شکوائیه به شما کمک کند
- مدارک و شواهد لازم را جمعآوری و دستهبندی نماید
- از شما در دادگاه دفاع کند یا در جلسات بازپرسی حضوری داشته باشد
- در صورت نیاز، از ابزارهای قانونی برای احقاق حق شما استفاده کند (مانند شکایت به پلیس فتا در فضای مجازی)
همچنین، در صورتی که خودتان متهم به نشر اکاذیب شدهاید، وکیل میتواند از حقوق شما دفاع کرده و مانع از صدور حکم ناعادلانه شود.
برای مشاوره با وکیل متخصص در پروندههای نشر اکاذیب، با مؤسسه حقوقی راهیان عدالت تماس بگیرید:
📞 09121304085
نشر اکاذیب علیه اشخاص حقیقی و حقوقی
نشر اکاذیب میتواند علیه اشخاص حقیقی (افراد عادی) یا حقوقی (شرکتها، مؤسسات، سازمانها) صورت گیرد. تفاوتی ندارد که قربانی چه کسی باشد؛ قانون از هر دو نوع شخصیت حمایت میکند.
در مورد اشخاص حقیقی، این جرم معمولاً به شکل انتشار اطلاعات نادرست درباره زندگی شخصی، شغلی یا اجتماعی فرد رخ میدهد. اما علیه اشخاص حقوقی، میتواند به شکل شایعهسازی درباره تخلفات مالی، سوءمدیریت یا فساد منتشر شود که به اعتبار و فعالیت آن نهاد لطمه میزند.
در هر دو حالت، شخص یا سازمان متضرر میتواند شکایت کند، اما مدارک ارائه شده باید دقیق و مستدل باشند. استفاده از وکیل در این موارد اهمیت زیادی دارد؛ چرا که وظیفه اثبات دروغ بودن مطالب و نیت سوء پشت آنها، کار دقیق حقوقی است.
برای رسیدگی مؤثر به پروندههای نشر اکاذیب علیه اشخاص حقیقی یا حقوقی، با مشاوران حقوقی مؤسسه راهیان عدالت تماس بگیرید:
📞 09121304085